In de tuinen van Versailles bevindt zich een openlucht balzaal.
Wat er nu volgt is echt.
Uwe Majesteit.
Papa, we hebben uw ontbijt gemaakt.
Françoise is te klein om het dienblad te dragen
zodat Philippe ons helpt.
Ja, oom. Ik ben de sterkste.
Ik kan het dragen.
Mijn koningin. - Bonjour, Votre Majesté.
Weet dat het hof naar het paleis...
van Versailles zal verhuizen...
volgende maand mei.
Applaus.
Ziet U hoe belangrijk het is om de gepaste reactie uit te lokken?
Ja.
Bij deze gelukkige gebeurtenis, zal de top van de mensheid...
de echte glorie van Frankrijk belichamen...
in een paleis van een eeuwige en oogverblindende pracht.
Noteer.
Uw welsprekendheid moeten ze aanbidden, maar uw gedrag moeten ze vrezen.
Overigens heb ik bevolen... dat de grootste meesters van Frankrijk...
dit, zonder weerga in de wereldgeschiedenis
ten uitvoer brengen
in uitgelezen tuinen...
van een weergaloze schoonheid.
Het paradijs... zal hier zijn.
A Little Chaos
Vertaald door wb1406
Het wordt donker, meester.
Toortsen.
Madame?
En?
Morgen een week, om 11uur.
Hou de lengte in het oog.
Stappen op de zoom en de jurk scheurt in de taille.
Ze knelt me, hier.
Dank u.
Meester Le Nôtre, ik ben verheugd kennis met U te maken.
Ik bewonder uw werk reeds lange tijd.
Le Nôtre?
Die schat zich te hoog in, volgens mij.
En hij profiteert nog van zijn vaders naam...
Mijn strategie is imitatie.
Ze kunnen niet weerstaan aan vleierij.
Voor die hoge omen is alles ijdelheid.
Zeker, eens gekozen, moet U uw talent tonen.
À propos ijdelheid, wat een hoed, messieurs.
Wie is het? - Madame de Barra.
Ik ben overdonderd.
De plannen van monsieur Mauve.
Hoeveel andere kandidaten, Claude?
Nog drie. Het einde nadert.
Saaiheid of gebrek aan respect, zijn blijkbaar mijn opties.
Als de eisen van de koning niet zo hoog lagen, zou ik de tuinen zelf aanleggen.
Inderdaad meester.
In tussentijd...
Monsieur Mauve.
Madame de Barra.
Monsieur Duras.
Een nieuwe jas? - Mijn vrouw haar idee.
Zal dinsdag wel vol modder zijn, maar dan zal ik de job wel hebben
dus de kosten waren de moeite waard.
Een waterdichte redenering.
Messieurs, ik heb nog niet het genoegen...
Jean Risse en Daniel Le Vielle, madame Sabine de Barra.
U bent allen hier voor het interview?
Ja en u?
Insgelijks.
Bent u reeds lang in Parijs?
Twee jaar.
En hebt u reeds voor iemand gewerkt?
Ik ken alle ondernemers in de provincie.
Op zijn minst, alle mannen.
Er is geen man, monsieur. Ik werk voor eigen rekening.
Worden we allemaal tegelijk geïnterviewd?
We zijn vroeg gekomen om de andere kandidaten te bespioneren.
Ik ben reeds binnen geweest. - Is het goed verlopen?
We hebben een uur gediscussieerd.
Een zeer gedetailleerde ondervraging. We zullen wel zien.
U hebt zeker indruk gemaakt.
Ik heb voor zijn vader gewerkt.
Ik heb goede hoop.
Hij schijnt ook goede hoop te hebben.
Madame de Barra.
Messieurs.
Veel geluk.
Claude Moulin, madame.
De secretaris van meester Le Nôtre.
Hebt u de meester reeds ontmoet?
Neen.
Madame.
Monsieur.
Aangename kennismaking.
Ik bewonder uw werk sedert lange tijd.
Het is met groot plezier dat ik...
Uw plannen, madame?
Ja. Enkele zijn gerealiseerd, zowat overal in het land.
Anderen zijn nog niet beëindigd.
De vijfde en de zesde, denk ik.
Misschien beneden...
Ik heb ze bestudeerd.
Dus...
Kan ik u een vraag stellen, madame?
Zeker, meester.
Gelooft u in orde?
In orde? - Orde in het landschap.
Ik bewonder het.
Die plannen bestuderend, zie ik er geen enkele orde in.
Ik ben niet akkoord.
Ik denk dat de planning van nummer zes absoluut toont dat...
Gelooft u in orde in het landschap?
Orde vraagt dat we terugkeren naar de tijd van Rome of de Renaissance.
Wat ik zeg is dat er zeker... iets typisch Frans is...
dat we nog niet genoeg benadrukt hebben.
De regels van de orde zijn noodzakelijk om er te geraken.
Geheel mijn werk...
is gebaseerd op een principe dat u wenst te negeren.
Ik vraag me af waarom u een post begeert... naast een persoon die u...
zo ouderwets vindt.
Monsieur, ik...
Ik bewonder enorm de grootsheid van uw werk.
U was de eerste met nieuwe technieken.
Ik moet mij excuseren indien ik onbewust...
u heb beledigd.
Misschien, madame, wanneer u bekend zult zijn...
en vatbaar voor spot zoals mijn familie reeds lang is
dan zult u opnieuw denken aan onze conversatie.
Prettige dag.
Drie minuten, zei u?
Is het interview goed verlopen?
Niet echt.
Hebt u een favoriete kandidaat, meester?
De koning wil de perfectie nog verbeteren en tracht naar het... onmogelijke.
Ik ben omringd door barbaren.
Ik riskeer de doodstraf als ik hem teleurstel.
Eerder de gevangenis.
Maak uw handen vuil en zie wat er groeit.
Dat is wat uw vader zou gedaan hebben.
U hebt eens gezegd: 'Geen enkele man, zelfs niet de grootste'
'weet wat hij wil alvorens het te bereiken.'
Dat is waar.
Een gentleman wenst u te spreken.
Monsieur Le Nôtre.
Hier? - Trek het u niet aan, ik blijf.
Kom.
Hier.
Vooruit.
Madame komt zo dadelijk.
Mijn vader heeft me leren tuinieren.
Hij heeft me aangemoedigd om schoonheid te zien en te herscheppen
niet als een werk, maar eerder als een geloofsdaad.
Hij vertelde me dat het God was die ons eerst in een tuin geplaatst heeft...
en wanneer we Eden verloren hebben, was het ons lot het terug uit te vinden
maar slechts weinigen onder ons zijn daartoe begaafd.
Slechts enkelen onder ons hebben die gave.
Ik heb u vandaag gadegeslagen, vóór het interview.
U hebt één van mijn potten verplaatst.
Inderdaad.
Dat heeft mij nieuwsgierig gemaakt.
Ik zal kort zijn.
Ik heb uw plannen opnieuw bekeken.
U vond ze maar niets. Dat deert me niet.
Om eerlijk te zijn, ik ben daaraan gewoon.
Ik heb niet gezegd dat ik ze niet graag zag.
Ik heb gezegd dat ik er geen orde in vond.
Die overvloed aan chaos, is dat uw Eden?
Dat is mijn manier om ze te vinden.
Ik heb u eerder gesproken over de druk een publieke figuur te zijn.
Ik wil niet in herhaling vallen, maar madame, in mijn wereld...
is zelfs anarchie op koninklijk bevel
en de chaos moet binnen het budget.
Goedenavond.
Tot later, messieurs.
Messieurs.
Welkom in Versailles.
U hebt zonder problemen de weg gevonden, hoop ik.
Uw kaart was wonderlijk precies.
Ik zal ze wel nodig hebben om terug te keren.
We zullen wat reizen.
Madame de Barra, messieurs Sualem en De Ville.
Zij bouwen de waterwerken van Marly en een aquaduct naar Versailles
in de hoop de erge droogte op te vangen die er heerst.
Madame. - Messieurs.
Madame de Barra zal de rotstuin van Versailles bouwen.
Het water, vooral het tekort eraan, zal onze eerste zorg zijn.
Meester, de wensen van de koning zijn...
Groot en steeds wisselend, en wij moeten ze vervullen.
Geen enkel mens kan voldoen aan grenzeloze verzoeken.
De bevelen van de koning zijn niet grenzeloos..
Het zijn orders van de koning.
Ja, maar er zijn limieten aan wat het aquaduct kan doen.
Bij het begin van de werken, dacht ik begrepen te hebben...
Het verleden is achter ons.
Onze taak is de natuur aan onze wil te onderwerpen, volgens de huidige plannen...
Maar monsieur, dat kost een fortuin.
Het aquaduct zal de tuinen van Versailles voldoende irrigeren, omdat... het... het moet.
Ziedaar uw instructies.
Madame?
Het gaat over uw plan, het zesde van uw presentatie, geloof ik.
Dat deel is volledig mijn eigen creatie.
Ziet u?
Het sluit aan bij het onderste van uw plan.
U kunt de omvang van de werken constateren.
Inderdaad.
Het is een grote vlakte.
Een arena met tribunes.
Inderdaad.
Het orkest... zal hierboven zijn.
Het orkest?
Een balzaal.
Het is een open lucht balzaal.
Er is een lijst met arbeiders.
Kies alle noodzakelijke benodigdheden.
Bestel alle verfraaiingen die U nodig acht.
Tijd is gelimiteerd.
Hier het budget.
Tracht het niet te overschrijden.
Meester?
Waarom ik?
Deze tuinen zijn groot genoeg om andere stemmen dan de mijne te laten...
weerklinken.
Mama.
Ik kom.
Madame de Barra.
Monsieur, pardon om u thuis te storen, maar ik heb de plannen herwerkt.
Als we een reservoir op de... top van de heuvel, vullen
dan hebben we genoeg water voor de fonteinen... en voor de waterwerken.
We zullen minder water nodig hebben als we het recycleren.
De druk zal het water rond laten circuleren.
En er is hier... een ondergrondse rivier.
Mag ik? - Zeker.
Merci, madame.
Ik zal de plannen in detail bekijken.
Excuseert u me om de warboel te verergeren.
Ik ben dat gewoon.
Als een goede plant onderwerp ik me.
We hebben een uur gewacht voor een speeltafel.
Montespan en Lauzun hebben ze ingepalmd.
Dan kwam er het nieuws: haar huis stond in brand.
We dachten dat dit het einde was van haar geluk.
Maar neen. De markiezin speelde verder.
Haar kinderen in veiligheid, wat kon ze doen?
Ze heeft gezond verstand getoond en ze heeft er applaus voor gekregen.
Staat deze jurk me goed, André?
André, hoort u me?
U bent er zeer mooi in.
Wat belangrijks bestudeert u?
Plannen.
Voor Versailles.
Zijn het de tekeningen die die vrouw heeft gebracht?
Ja. - Ik zie.
Knoop mijn handschoenen, André.
Domme instrumenten.
Dat is juist de kracht van onze verbintenis.
U bent creatief, maar minder geschikt voor delicate zaken.
Vergeet niet, André.
Ik ben de expert.
U bent slechts de tuinman, ondanks uw roem.
Als ik er niet was om uw interesses te promoten
wel, gebruik even uw beroemde imaginatie.
Chère madame de Barra.
Dat volstaat voor vandaag.
Wat...
Waar gaat...
Waar gaat u naartoe?
Luc?
U ziet er nogal uit, madame.
Wanneer bent u opgestaan?
Hebt u weeral niet geslapen?
Ik weet het niet meer.
U dient zich beter te verzorgen.
Zo houdt u het niet vol.
Wat moet er van ons dan geworden?
Ik vind altijd een oplossing.
Vandaag toegekomen.
Wat staat er?
Iemand die u kent?
Monsieur Duras.
Men moet de arbeiders in de hand houden.
Anders eindigt men met de slechtste.
Uw vorige ploeg... is vertrokken naar een andere werf.
Die zullen ons niet meer hinderen en de houthandelaars ook niet.
Eén van uw vrienden van het interview had ze aanbevolen.
Hij moet niet goed hebben nagedacht.
En u?
Als u faalt, falen we allemaal.
Hard maar de waarheid.
Dus...
Ik heb wat vragen gesteld...
over wie de contracten heeft...
en iedereen behalve u heeft goede werkers.
Met dank aan uw vrienden van het interview.
Sommigen kunnen hun nederlaag niet accepteren.
Ik, integendeel, ik heb een feeks van een vrouw...
en ik kan me schikken in het verlies.
Ze heeft me precieze instructies gegeven... welke ik nooit zou durven betwisten.
Instructies?
'Vraag haar werk.'
Ik kan mij enkel buigen voor haar macht.
Overigens, heb ik kinderen.
Zij zijn mijn trots, ook al trek ik aan het kortste eind.
Mag ik dit nu afdoen?
Ik ben uitgenodigd voor het Louvre.
Wel, wel.
Met het souper, veronderstel ik. Des te beter.
Wie zal er nog zijn?
Versailles zal het hart van ons koninkrijk zijn
bewoond door de hoogste elite
bewonderd door de goden van weleer
en verfijnd met tuinen...
waarin ieder hoekje zijn betovering heeft.
Het zacht geklater van de fonteinen...
is balsem voor de oren.
Een zachte bries zendt ons geuren van oranjebloesem.
Wat een licht, wat een schoonheid, hoop.
Versailles, Versailles
Versailles.
Pardon.
Het is langs daar, madame.
Een beetje frisse avondlucht zal ons goed doen, nietwaar?
Merci.
Uw eerste visite aan het hof?
Is het dat waar ik ben?
Waar dacht u te zijn?
Ik weet niet goed.
Bij een receptie voor de tuiniers van Versailles.
Een pastoraal feestje?
Charmant idee.
Een diadeem tussen het onkruid.
Ik dacht dat...
Ik heb de grootte van het evenement wat onderschat, monsieur.
Antoine Nompar de Caumont, marquis de Puyguilhem, hertog de Lauzun.
Antoine.
Sabine de Barra. - Aangenaam.
Laat mij U rondleiden.
Wat weet u over ons, muizen in een val, madame?
Helemaal niets, vrees ik.
Winter, zomer, herfst, lente, zijn wij hier.
We mogen slechts vertrekken met toestemming van de koning.
Ja, muizen in een val.
Een kleine gemeenschap. We zijn met ongeveer 2000.
Iedereen kent iedereen.
Iedereen heeft wrijvingen met andere leden van de groep.
'Wrijvingen'?
Een ruzie of een avontuurtje, dat soort zaken.
De markiezin de Montespan. Te laat, zoals steeds.
De maîtresse van de koning. Heeft minstens vier kinderen van hem
maar hij geeft haar geen aandacht meer.
Er is een nieuwe rijzende ster.
Madame de Maintenon.
Is ze hier? - Zij is zeer vroom.
Zij doet niet mee aan frivoliteiten, in tegenstelling tot veel anderen.
Kijk niet. Ze spreken over ons.
Madame de Barra.
U bent...
Ben ik te laat?
Neen.
Te vroeg? - Neen.
Wat dan?
Hier.
Eén van uw tuinmannen? Perfect.
Ik moet de markiezin vergezellen naar het souper.
Mag ik U mijn nieuwe vriendin toevertrouwen?
Zeker.
Waak goed over haar, monsieur.
De gieren cirkelen rond.
Het was me een genoegen.
Madame?
Dit leven lijkt me buitengewoon.
U bent vrij om te komen en gaan?
Ja.
Ik ga naar eigen goeddunken.
Iedereen verhuist nu naar Versailles.
In een dorp.
Gaat u ook niet?
Ik zou langzaam gek worden.
Denken ze over u als een groenteboer of zoiets?
U houdt weinig rekening met mijn ijdelheid, madame.
Ik denk niet dat u er een heeft.
En u, madame Sabine de Barra?
Hebt u zwakheden?
Herinnert u zich mijn hoed?
Onmogelijk te vergeten.
Het was een aanzienlijke uitgave.
En helemaal overbodig.
Nolly.
Mijn lieve oude vriendin.
Monsieur.
Kus me onmiddellijk, anders ben ik beledigd.
Prachtige hoed. - Vindt u?
Het is om te proberen, ik draag er nooit een.
Nee. - Schrik om mijn pruik plat te duwen.
Wie is dit?
Madame, buigt u zich. Sta me toe
Ik stel u voor
Z. K. Hoogheid Philippe, duc d'Orléans.
Uwe Hoogheid, ziehier madame Sabine de Barra.
Enchanté, madame.
Wat doet een vrouw met een zo uitgelezen smaak...
bij een kleisteker zoals André?
Ik moet bekennen dat ik er ook zo een ben, Uwe Hoogheid.
Ik werk voor de meester in Versailles.
Ik kan het me niet voorstellen.
Vertel er ons meer over.
Ik stel u voor; de markies du Vasse.
Maître Le Nôtre, madame de Barra. - Enchanté.
Maar het mysterie blijft, madame.
Wat doet een zo verfijnde vrouw hier met Nolly?
Ik zit aan de andere kant wat betreft het kledingaspect.
Ik verontschuldig met hiervoor niet, ik hou van dit aspect van mij.
Antwoord, madame. Snoer me de mond..
Het is het enige dat ik kan om in mijn levensonderhoud te voorzien.
En u houdt van uw beroep? Het stimuleert u?
Het staat me toe onafhankelijk te blijven ondanks soms moeilijke tijden.
Zeer charmant.
Ik, ik doe simpelweg wat men mij zegt.
Zelfs dikke Duitse vrouwen trouwen.
Ik moet toegeven, de laatste bevalt me beter dan de vorige
die de geest gegeven heeft, godzijdank.
Kus me, echtgenoot. Ik heb affectie nodig.
Het is heerlijk zo bij mijn man te zijn.
Liefste, we zijn onbeleefd.
Princes Palatine, hertogin d'Orléans, ik stel U voor madame de Barra die...
Nolly, wat doet madame de Barra, juist?
Luister, liefste, dit zal u interesseren.
Ze moet een waterval bouwen in Versailles.
Er zal niets in de tuinen zijn gelijke vinden.
Fascinerend.
Ik bewonder technische zaken.
Madame, beloof het te tonen aan ons.
Misschien dat Uwe Hoogheden...
graag zouden dineren vlakbij het aquaduct van Louveciennes?
Is dat op het platteland?
Ik verdwijn altijd op het platteland.
Wanneer we naar Versailles verhuizen, dan word ik een menselijke kwal.
Een ellendig vormloos ding.
We zullen er graag naar toe gaan, meester Le Nôtre.
Iedereen zou er moeten naar toe gaan, eigenlijk.
Kom, madame de Barra.
Laten we samen wandelen. Beschrijf me uw project.
Met plezier, Hoogheid.
Wel, Nolly, madame de Barra fascineert mijn schattige echtgenote.
Fascineert zij u ook?
Zij is amusant en briljant in wat ze doet, geloof ik.
Ja?
Blij dat te horen.
Beste man.
Een bitterkoekje?
Merci, sire.
Mijn speech is goed overgekomen denk ik.
Inderdaad.
'De beste exemplaren van de mensheid' leken het te appreciëren.
Wij bouwen met stenen, maar het zijn veren...
in vergelijking met het gewicht van de staat.
Mijn broer zegt dat u nieuwe ideeën aanwendt in de tuin. Waarom?
Ik heb mij laten overtuigen mijn horizonten te verruimen.
Zijn ze reeds getest?
Ik schat dat ze geschikt zijn.
Geschikt?
Vorig jaar, had het verkleedfeest van nimfen en herders...
niets grappigs. Verwilderde gezichten en vlassen pruiken.
We leken oud.
Ik wil een raam dat uitkijkt op perfectie...
dat aan de mensen het beste van zichzelf toont.
We zijn te oud voor onnozelheden.
Het werk zal origineel maar evenwichtig zijn..
Ik neem de verantwoordelijkheid ervoor.
Ja.
Zo moet het.
André.
Ik had u niet gezien in het donker.
Hebt u genoten van de avond?
Evenveel als u, veronderstel ik.
U was met die vrouw.
Verwijder u.
U bent onvoorzichtig, madame.
Weet u dat mijn echtgenoot en de markies geliefden zijn?
Dat heeft ons niet belet kinderen te krijgen, die hij erg graag ziet.
In de strijd is hij erg moedig.
En hij heeft een goed hart.
Ik ben blij met mijn keuze.
Er is nog iets op het platteland: de mest.
Men vindt ze overal.
Alsook beesten die er nog bijmaken.
Het platteland is vol mest.
Ik voel me soms verslagen door de gevaren van het leven.
Wanneer ik op een plaats zoals deze kom, krijg ik stilaan weer moed...
en kan ik alles weer aan.
Hebt u vaak die indruk?
Meer en meer met de jaren.
Uw vrouw vergezelt u niet?
Reist ze nooit samen met u ook niet...
op andere momenten zoals deze?
U bent zeer direct, madame.
We hebben een overeenkomst.
Het is oneerlijk erover te praten.
Bent u getrouwd?
Nee.
Mijn man is gestorven.
Het spijt me.
U hebt gezegd dat ik roekeloos ben
maar roekeloos zijn, is verzaken aan zekerheid.
Ik denk eerder dat het de zekerheid is die me in de steek gelaten heeft.
Wat is er?
Niets.
Het is...
Ik zou onze wandeling willen verderzetten.
Zeker.
Kom.
Ik moet u iets tonen.
Het is een schrijn.
De koningin is dood.
Zo vriendelijk.
Zo snel.
Hebt u zich geamuseerd bij de picknick, André?
Ik veronderstel, madame, dat u niet op de hoogte bent?
Op de hoogte waarvan?
Wat er gebeurd is?
De koningin is dood, madame.
De koningin? - Zij is dood.
De koning zou kunnen hertrouwen?
Maar niet met uw vriendin, de markiezin, denk ik.
Ik beklaag Montespan.
Voorzichtig, madame.
Laad meer op de wagen.
Nee, de andere.
Ik wil het gedroogd hout.
Gedroogd.
Geef het mij.
Madame de Barra.
Meester.
Het werk schiet op.
Ik heb een nieuwe voorman.
Monsieur Duras.
We moeten de grond onder de fontein draineren.
De grond is zeer drassig.
Het is een gekend probleem in tuinen.
Merci.
Vergeet u soms te eten?
Het is paté van madame de la Tour.
Haar eenden worden gevoerd met algen.
Het is alles wat ze zich kan veroorloven.
Van de noodzaak een deugd maken.
Wat is de binnenpret?
Een Ierse is dood... en haar man laat op haar steen graveren:
'Hier ligt Eleanor Fitzgerald.
'Haar deugden overstegen haar fouten.'
Nobel van hem.
Denkt u dat ze hem dat getoond heeft voor haar dood?
Ik zou hem een pijl in zijn oog gestoken hebben.
Het was misschien de waarheid.
Hoe is het met de koning?
Hij is in shock, denk ik.
Arme kleine Spaanse.
Haar hoofd afgesneden, haar organen uitgestald.
Haar vrienden, bedienden, iedereen, moet samenkomen rond de tafel.
Waarom is ze onthoofd?
Om te ontdekken waaraan ze gestorven is.
U moet naar de begrafenis, veronderstel ik?
Ik moet vertrekken.
Ik ben het, monsieur le Roi.
Staat U mij toe?
Kom binnen, broer.
Als de koning niet eet, dan eet Frankrijk niet.
Ik ga Frankrijk voeden, en U moet het aanvaarden.
Ik heb geen honger.
Ik heb rozengelei.
Hebt U citroen?
Ik wens naar Marly te gaan.
En ik wens alleen te zijn.
Tracht de uiteinden niet te plooien.
Mijn schoonheden.
Monsieur de la Quintinie?
Madame Sabine de Barra.
Verheugd U te ontmoeten.
Ik kom vanwege het Office de construction de Versailles...
om struiken die we nodig hebben te bestellen.
Ik heb verschillende vaste planten meegebracht.
We zouden kunnen ruilen.
Is dit een vier seizoenen rozenstruik?
Ik geloof het.
Goddelijk.
De kleur is mooi egaal.
U zei dat U een selectie planten had?
Ik heb ze op een kleine kar geladen...
zodat iemand ze hiernaartoe zou brengen
maar ik zie niemand.
Ik wou alleen zijn. Ik heb ze weggestuurd.
Als U alleen wil zijn, kan ik later terugkomen.
Nee, nee.
Ik heb uw gezelschap echt graag vandaag.
Niets komt mij
tuinier van de koning, beter uit...
dan raadgevingen te horen over vaste planten.
Staat U mij toe U te helpen, madame.
Zeer vriendelijk, monsieur.
U bent een toegewijd peerman, meester.
Ik hou er wel van maar wel niet al te zeer.
Ik denk dat U mij een beetje uitlacht.
Uitlachen?
Ik ken uw boek over peren.
Mijn boek over peren?
Inderdaad, ik heb een boek over peren geschreven.
Ik heb erin vermeld dat ik ze erg apprecieer.
Inderdaad, ja.
Alsook de vaste planten.
Houdt U van bloemen, meester?
Madame de Barra, ik hou gepassioneerd van alle bloemen.
Maar ik kan er niet zoveel als ik wil plaatsen in Versailles
omwille van meester Le Nôtre.
Hij staat me slechts enkele bloemperken toe.
Ik hoop hem te overtuigen, na onze verhuis.
Ondertussen...
Hebt u begrepen wie ik ben, madame.
Kunnen we dit negeren en verder doen zoals voordien?
Vandaag, ben ik...
monsieur de la Quintinie.
Akkoord.
U bent hem.
De verhuizing naar Versailles gaat u goed doen, sire.
Zeer veel.
De stad verlaten is goed voor de kinderen.
Ik weet dat iedereen een beetje beduusd is.
Ik vrees dat de arbeiders nooit zullen vertrekken...
tenzij ik mijn intrek neem.
Kent U de arbeiders, madame de Barra?
Momenteel werk ik in uw tuinen in Versailles.
Wat doet U er juist?
Le bosquet des Rocailles.
Ja, ik ken het.
Het is niet helemaal mijn eigen werk.
Maître Le Nôtre heeft een simpele schets van mij genomen...
en heeft er een merkwaardig plan mee gemaakt, dus...
U ziet mijn tegenzin.
Bewondert U de meester, madame?
Hij is de meest volmaakte persoon die ik ken.
U doet me wensen dat iemand mij ook zo zou beschrijven.
Zijn dit uw bloemen?
Mijn vrouw is pas gestorven.
Wist U dat?
Ja, sire.
Ik herinner me de dag van uw huwelijk.
Ik hoop het, het heeft me genoeg gekost.
Haar vader heeft er ook een groot deel van betaald.
Hij was een beetje zijn verstand kwijt, zegenen hem.
Een lange bloedlijn is nooit goed.
Ze was echt onschuldig.
Maar ze was lief.
En ze was me toegewijd.
Ik heb dit na haar dood gevonden.
Het is als een rekening van onze levens.
Zij schreef als een kind.
Ziet U dit?
'Vandaag, heb ik een bloem bewaard voor Zijne Majesteit.'
En dan, uur en plaats.
Het geheime leven van die kleine vrouw.
Ik voel het verlies.
Ik zou graag hertrouwen.
Ditmaal, met een vrouw die ik zelf kies, niet de staat.
Heeft Uwe Majesteit iemand op het oog?
Ja, maar ze is heel vroom.
's Avonds, ga ik naar haar kamer en we discussiëren.
Ik hou ervan dat we ontspannen samen zitten.
Op ons gemak.
Helaas is ze niet van adel, U ziet dus, ik zit in een impasse.
Als U de vrouw van uw keuze...
zou huwen
zou iedereen dat dan moeten weten?
Als de ceremonie besloten zou zijn, enkel voor het koppel
wie zou er zich dan tegen verzetten?
De mensen zouden wel gek zijn om zich te verzetten tegen gedane zaken.
Inderdaad.
Er is zo veel om rekening mee te houden.
En U, madame de Barra?
Wat drijft U?
Hebt U een geliefde?
Ik kan het niet zeggen.
Waarom?
Een persoonlijke zaak.
Zo persoonlijk dat zelfs uw geliefde er niets van weet?
Het moment is daar, madame
om ons met het verleden te confronteren, en in het heden te leven.
Ik zal een brief schrijven, laten we zeggen, van tuinier naar tuinier
voor uitwisseling van zaadjes die gaan kiemen.
Dat zal uw introductie zijn aan het hof,
waar mijn oog... u steeds zal volgen.
Ik zal nooit onze dag hier in de tuin vergeten, madame de Barra.
Steeds aan het prullen, André?
Dat helpt me na te denken.
Het is voor u.
Een lelie erboven.
Van de koning?
Een uitnodiging?
Hebt u iets nodig?
André? Zo geheimzinnig?
Als u het toch vraagt, ik vertrek deze week naar Fontainebleau.
Fontainebleau?
Men heeft me niet verteld dat er iets op stapel stond.
De markiezin moet het vergeten zijn.
Ik zal alleen reizen.
Zo is het nu eenmaal, madame.
Excuseer.
Madame de Barra.
Moet ik in overweging nemen dat zij nu een aspect in uw leven is?
André, een arbeidster?
Ik ben een bouwer, madame.
Dat voorziet in uw levensonderhoud.
Raar.
U leeft in een waanwereld, zij en u.
Het zij zo.
Maar ik vraag u haar ver buiten ons leven te houden.
Als die relatie bekend wordt, zal ik belachelijk gemaakt worden.
Ik krijg er kippenvel van.
Ik herinner u eraan dat u het bent die begonnen is.
U bent het die onze manier van leven heeft ingesteld.
En u deed dat, madame, wanneer ik u het meest nodig had.
André.
Ik voel ons op een kruispunt aanbeland.
Ik wil dat we goed nadenken.
U beseft de schade die u aanricht
maar u heeft uw eigen leven kunnen leiden...
zonder dat ik u hinderde.
Ik vraag u om mij dezelfde hoffelijkheid te verlenen.
André, u moet de verstandigste beslissing nemen.
Sluit me niet uit, smeek ik u.
Ik heb u ooit gesmeekt.
Bent u het vergeten?
Ik geef u dezelfde raad die u me toen gaf.
U hebt gezegd: 'Belangrijk is van zich speciaal te voelen.
'Als we elkaar niet meer speciaal voelen
'dan moeten we dat aanvaarden... 'en ons heil ergens anders zoeken...
'met anderen.
'Een eerlijk contract, liefste.
'U zult het wel gewoon worden.'
Dat is wat u gezegd hebt.
Hoe zijn de wortels?
Een beetje droog.
Drenk ze heel de nacht.
Dat zal niets uithalen.
Bind ze goed vast, dan.
We moeten de banken bedekken.
Ik heb meer touw nodig.
Ik heb meer eten nodig.
Warm.
Ga maar, ik volg.
Madame de Barra.
Ik heet Le Nôtre.
Madame.
Hebt u ooit iemand gezien en beseft dat die uw leven veranderde?
U bent weduwe, geloof ik.
U bent zeker eenzaam.
Ik weet reeds een tijdje dat André een verborgen geluk heeft
maar de ambities van mijn man zijn mijn zaak.
U bent niet de eerste
en momenteel, geloof ik, niet de enige.
U bent maar een verzetje in zijn leven.
Versta mij goed, madame.
Mijn man en ik zijn ook gelukkig.
U bent mooi.
'We hebben het ventiel gevonden dat het reservoir met de fontein verbindt.
Als we het afsluiten, zal de druk verhogen...
en het bosje zal water krijgen.
Doe het.
Later.
Gebruik hout om alles te ondersteunen.
De sluis moet open staan.
We hebben mankracht nodig.
Laten we bidden.
Naar de hel ermee.
Merci.
Kan het hersteld?
Ja.
De banken waren niet sterk genoeg.
De sluis is open blijven staan.
Dat is zoals de storm, ook niet uw fout.
Wat moet ik doen?
U aanpassen.
Zoals een goed onderhouden plant?
Zoals een goed onderhouden plant.
Ben ik een speeltje voor u?
Helemaal niet.
Ik ben dit alles niet gewoon.
Eerlijk?
Bent u eerlijk? - Neen.
Ik ben niet eerlijk geweest sinds ik u in de tuin gezien heb.
Uw hart klopt met passie. Dat van mij tikt alleen maar.
Aan zulk een wonder heb ik niets te bieden.
Als U honger hebt, zal ik u voeden.
Als ik gek word, zeg het me dan.
U bent niet gek.
U kent me nog niet.
Honger?
Ik sterf van honger.
Bent u niet gelukkig?
Jawel.
Daarom ween ik.
Ik kan het niet.
Vraag me niets.
Wat moet ik zeggen? 'Is het origineel'?
'Blijft het steeds zo doorgaan'?
Verwacht u dat van ons?
U werkt met madame de Barra.
Bent u het concept genegen?
Als u mij toestaat, majesteit, ik was sceptisch, zoals u, in het begin.
En nu?
Zij heeft mij overtuigd, majesteit.
De tegenslagen werden veroorzaakt door de natuur, sire.
Perfectie buigt niet voor de natuur.
Wat zijn dat voor dingen?
Blij dat u het vraagt, sire, want dat, is de essentie van madame de Barra.
Ongewoon, sire.
Mag ik het u tonen, majesteit?
Herinnert u zich wat ik zei over de nimfen en herders.
Met de leeftijd, zien we de dingen helderder.
Dit project
is het ons waardig?
De visie van madame de Barra is zonder voorgaande.
We moeten ons vertrouwen stellen in hen die vernieuwen, sire.
Zij weet schoonheid te beschrijven met zo veel verbeelding.
Haar kunst, die boven alles wat ik ken staat, is waardig voor de koning.
Ik zie enkel modder.
Ik zal later aan uw woorden terugdenken.
Momenteel, zeg tegen madame de Barra dat ik ze zal zien in Fontainebleau.
Ik weet niet... welk verhaal dit vertelt...
noch welk kwaad erachter zit.
Het is een onaangenaam einde voor ons twee...
en ik heb er spijt over.
'Welkom in Fontainebleau.'
Antoine. - U ziet er mooi uit.
Ik denk dat het verplicht is.
Ja, maar voor sommige dames, is het nog meer een uitdaging.
Voor u, lijkt het meer natuurlijk.
Praat me er niet over, madame.
De uitgaven ruïneren me, en erger nog, ze schaden mijn spel.
Ik beken dat mijn escorte deel uitmaakt van een klein complot.
Hoezo?
Er zijn heel wat mensen die bang zijn u te ontmoeten.
Ik ben toch een niemand.
Van waar die interesse dan?
Madame, het antwoord is klaar.
Zie hoe ze u aanstaren.
U bent niemand, daar waar eenieder hier iets betekent
en toch bent u hier.
Dat geeft u gewicht.
Vooral als u een gesprek voert.
De woorden vallen er zo uit.
Ziet u?
Men bekijkt ons met interesse, omdat u me doet lachen.
Maar de horden moeten nog wat geduld hebben.
Ik moet u naar een persoon in het bijzonder, begeleiden.
De markiezin de Montespan.
Als u eens wist wat ik heb moeten doen, madame.
Ik heb moeten liegen, bedriegen en omkopen, om u te kunnen ontmoeten.
Wat hebt u gegeven aan de maître d'hôtel?
Vijf gouden louis. Te veel?
Goed besteed geld.
Lauzun, ik bewonder u.
Kus me en laat me mijn prijs ontdekken.
Ik kom later bij u.
Madame. - Veel geluk bij het spel.
Ik voel me kansrijk vanavond.
Mijn beste vriend en onovertroffen minnaar.
Wat kan ik zeggen, madame?
De passie laaide tussen ons op voordat de koning in mij interesse kreeg.
Is het uw eerste bezoek aan Fontainebleau?
Ja. - Hebt u geen titel?
Geen druppel adellijk bloed.
U bent hier voor uw eigen verdiensten.
Ik ken een beroemd man. - Ik zie.
Ik ging u Lauzun aanbieden, maar u bent reeds bediend.
Athénaïs. - Palatine.
En madame de Barra.
Ik ben verrukt u weer te zien.
Prinses.
Noem me madame.
Het is hartelijk en iedereen zegt het.
Kom. Mijn geheime ruimte.
U graaft in de grond? - Ja.
Maar u bent niet gebruind door de zon.
Een beetje misschien.
U hebt nooit pokken gehad. Uw huid is glad.
Laat ons uw borsten zien. Zijn ze mooi?
Wilt u de mijne zien. Het zijn de mooiste.
Ja, buiten die van Suzanne, die 70 is.
De hare zijn perfect.
Hier, voel maar.
Uw ogen hebben de kleur van de zee.
De lijn van uw jurk is anders.
Ik hou van de taille.
Bent u getrouwd?
Weduwe. - Hield u van uw man?
Ja. - Kinderen?
Gestorven?
Een meisje.
Hoe oud?
Zes jaar.
Palatine heeft een zoon verloren.
Hij was 4 jaar.
Zo klein en zo mooi.
Charles was één jaar.
Joan en Ann zijn op dezelfde tijd gestorven.
De pokken.
Ik heb mijn man en zoon verloren op het slagveld.
Ze zijn in elkaars armen gestorven.
Ik overleef nauwelijks.
Hoe zijn ze gestorven?
Is het pijnlijk om erover te spreken?
Dat gebeurt.
Ik heb alles in een koffer gedaan.
Hun kleren, hun schoenen, zijn speelgoed.
Ik heb niet meer de moed gehad ze te openen sindsdien.
Als u terug wat sterker bent, mijn beste.
Als u sterk genoeg bent.
Aan het hof is het verboden over de dood te praten.
De koning houdt daar niet van.
Maar we doen het onder ons.
Niemand kan een kind uit het hart van zijn moeder wissen.
Ik heb mijn kinderen aan Maintenon toevertrouwd.
En sindsdien heeft ze zich tegen me gekeerd.
De oude teef.
Het verwondert me dat ze niet in een klooster getreden is.
Een habijt is niet zo luxueus.
De koning komt.
Bent u reeds voorgesteld?
Nee.
Majesteit, ik heb het genoegen u voor te stellen madame de Barra.
Madame.
Votre Majesté.
Is dat een vier seizoenen roos?
Dat is ze, sire.
Voor de beroemdste tuinman ter wereld.
Staat u mij toe,
Votre Majesté.
Een licht en eerlijk parfum.
Natuurlijk, zonder franjes.
Sommige rozen lijken verwelkt... of uitgebloeid.
Dat is het lot van alle rozen, sire.
Ga verder, madame.
De rozen staan bloot aan weer en wind, Majesteit.
De knoppen bloeien, daarna verwelken de rozen.
Echt, madame?
De roos groeit zonder het te weten
gaande van de ene toestand naar de andere
en zelfs als de elementen ze wreed behandelen
is ze zich er niet bewust van en gaat verder tot het einde...
zonder acht te slaan op haar schoonheid.
Helaas, geldt dat niet voor ons.
Als een roos kon spreken, wat zou ze dan zeggen?
Ja, ik ben hier
ik besta onder het oog van de natuur
en na mij, zullen mijn nakomelingen leven.
Is er een grotere bijdrage of een dankbaarder einde?
Een wijze roos.
Hoe kan de tuinman deze roos beschermen...
tegen de ruwe veranderingen?
Met geduld, verzorging...
en een beetje zonnewarmte. Dat is onze grootste hoop, Majesteit.
Ik ben u erkentelijk van me eraan te herinneren, madame.
Wandel wat met mij.
Vertel me...
over de voortgang in onze tuin.
Haar liefheid, die onomkoopbaar is.
U bent deze avond zeer moedig geweest.
Ik hoop dat hij geluisterd heeft.
Genoeg nederigheid.
Daar ben je.
Philippe.
Je bent gekleed.
Ik vertrek naar Chartres voor zaken.
Ik neem Marie-Claire mee.
Er is een poppentheater en een patisserie.
Marie-Claire. Ben je daar?
Papa. Heb je ze gevonden?
Belle Boobie slaapt bij mama.
Dag, Marie-Claire. - Stoute pop.
Kom hier, ik ga je straffen.
Verdorie. Is ze wel goed?
Doe niet belachelijk. Ze is van stof.
Sabine, ik moet je iets zeggen.
Sinds wanneer? - Zijn we niet meer close.
De meeste mensen nemen in die omstandigheden een maîtresse.
Omstandigheden?
Hoe heet ze?
Diane.
Waar woont ze?
In Berry.
Niet zo ver.
De koets komt eraan.
We praten er nog wel over.
Wanneer kom je terug?
Vanavond, madame.
Noem me niet madame, Philippe.
Marie-Claire, knoop je veters. Je gaat struikelen.
Ik kan het niet, mama. - Wacht daar.
Meester, kijk.
Marie-Claire.
Jean, het wiel.
Ik heb erover gesproken met de meester.
Hij zei dat het wel houdt tot in Berry.
Berry?
Marie-Claire.
Ik heb mama geen kus gegeven.
Stop. Stop.
Nee, nee.
Nee. Nee.
Sabine.
Zij was het mooiste dat ik ooit gemaakt heb, en ik heb haar gedood.
Wou je dat ze stierven? Heb je het gepland?
Het was uw man zijn keuze.
Hij heeft het kind meegenomen. - Nee, het was mijn fout.
Het was mijn fout. Ik heb hem haar laten meenemen.
En als er nu niemand iets te verwijten valt?
Tot wat dient het verwijt?
Dat het gebeurd is en dat je het overleefd hebt, is genoeg.
Men kan niet meer vragen.
Het is genoeg.
Wat zou er je helpen?
Dat je me in uw armen neemt.
Wat gaat er met uw vrouw gebeuren?
We waren niet zo in het begin.
We hebben elkaar geleerd hoe we ons moesten gedragen.
Ik heb evenveel schuld als zij.
Zij zal haar eigen leven leiden.
Dat beseft ze nu wel.
En wij?
Wij zullen elkaar beïnvloeden.
Dat is niet de goede weg.
Jawel. We zitten ingesloten.
In hemelsnaam.
Ik moet het huren.
Verspilling van het geld.
Wat bedoel je?
Niemand zal ons zien.
De muziek komt uit de hemel.
Succes, Sabine.
Madame heeft geluk goede vrienden te hebben.
Hij houdt ervan.
Word ik rood?
Je bent prachtig.
Zeg je dat om te vleien?
Is dat verkeerd?
Noem me nog eens madame.
Vertaald door wb1406 Controle en bewerking: Goffini
Controle & Bewerking Crazy